اشاره :

زماني كه آقاي مجتبي ثروتخواه در جلسه مورخ 19/6/86 به ميزباني دانشگاه شيراز به عنوان دبير جديد اتحاديه از اعضاي شوراي مركزي راي اعتماد گرفتند، به نظر مي رسيد كه اتحاديه با حضور ايشان با توجه به تجربه ودرك بالايشان از مسائل مربوط  انجمن هاي فيزيك تولدي دوباره خواهد داشت. هرگز تصور نمي كرديم كه بتوانيم در چنين فضاي  صميمي در دانشگاه لرستان  در خدمتشان با شيم . جلسه روز پنج شنبه 17آبان 86 نقطه عطفي در سرنوشت اتحاديه تلقي مي شد و خوشبختانه با توجه به برنامه ريزي دقيق  دبير محترم و اعضاي انجمن فيزيك دانشگاه لرستان اين جلسه بسيار مفيد واقع شد.

با ياري خداوند متعال و همت اعضاي اتحاديه و برنامه ريزي دبير خانه نتايج خوبي در بر داشته است در اين راستا لحظاتي راپس از جلسه با وجود خستگي بسيار زياد ايشان با آقاي مجتبي ثروتخواه به گفتگو نشستيم كه بخشي از اين گفتگو را در زير مي خوانيد : 

آقاي ثروت خواه از اين كه توانستيم در خدمتتان باشيم، بسيارخرسنديم. از شما تقاضا دارم در ابتدا به صورت مختصر خود را معرفي كنيد .

من مجتبي ثروتخواه هستم .دانشجوي دكتراي فيزيك گرايش اپتيك و ليزر،متولد 1360، سال 1379 ديپلم خود را از دبيرستان نمازي شيراز اخذ كردمو در همان سال در دوره كارشناسي فيزيك (گرايش اتمي )دانشگاه شيراز، در سال 1383در دوره كارشناسي ارشد ( گرايش اپتيك و ليزر) دانشگاه شيراز و پس از اخذ مدرك كارشناسي در سال 1385در دوره دكترا پذيرفته شدم .

جنابعالي از اعضاي فعال انجمن فيزيك دانشگاه شيراز واز بنيانگذاران آن هستيد. در اين مورد صحبت كنيد .

از سال 1381 به عنوان دبير انجمن علمي دانشجويان فيزيك دانشگاه شيراز شروع به فعاليت نمودم . البته در آن زمان انجمن علمي هيچ گونه امكاناتي براي فعاليت هاي خود نداشت و من به اتفاق دو تن از دوستان ديگركه جا دارد از آنها ياد كنم ، فعاليت هاي انجمن را آغاز كرديم . در آن زمان هيچ برنامه مدوني براي فعاليت هاي انجمن وجود نداشت. بنابر اين با پيگيري و فعاليت هاي مداوم آقايان  خليل متقي و عليرضا آهنگي  به همراه من توانستيم چند تن از دانشجويان علاقه مند را براي شركت دراين فعاليت ها جذب نموده و به عنوان يكي از مهم ترين فعاليت ها انتشار نشريه علمي تخصصي تابش را آغاز كنيم كه خوشبختانه امسال با ادامه آن روند و پيگيري دانشجويان ممتاز و مشتاق در فعاليت ها در جشنواره نشريات كه در اول و دوم مرداد ماه امسال برگزار گرديد 5 جايزه از 7 جايزه مقالات را از آن خود كرد.در اينجا از دوستان عزيزم آقايان متقي و آهنگي كه سهم بزرگي در فعاليتهاي انجمن داشتند كمال تشكر وقدرداني را دارم. 

در آن زمان چه مشكلاتي روند كار شما را مختل ميكرد ،آيا خاطره اي از آن روز هاي سخت اما شيرين داريد‌؟

در آن زمان براي انتشار نشريه مي بايست تمام هزينه را خود پرداخت كرده و دانشگاه در صورت تاييد نشريه و قبول فاكتورها هزينه را به ما پرداخت مي نمود. مشكل ديگر اين بود كه با توجه به اين كه در بعضي شماره هارنگي بودن جلد  تقريبا الزامي بود ومي توانست تاثير خوبي داشته باشد. اما هر چه تلاش كرديم تا جلد رنگي باشد متاسفانه تلاشمان به جايي نمي رسيد و دانشگاه هزينه آن را متقبل  نشد.

اما خاطره جالبي كه از آن روزها دارم مربوط به انتشار يكي ازشماره هاي نشريه مي شود. زماني كه پس از زحمت وتلاش فراوان نشريه را تايپ و صفحه آرايي كرديم و تقريبا نشريه آماده چاپ بود ، متاسفانه تلاشمان به دليل مشكلي كه در مركز كامپيوتر دانشگاه پيش آمد، فايل اصلي نشريه از بين رفت. ما براي چاپ نشريه فقط يك هفته فرصت  داشتيم ، همان زمان كه اين اتفاق افتاد بسياري از اعضا نتوانستند ادامه كار را به عهده بگيرند. به همين دليل من و آقاي فيض پور كه در حال حاضر داراي مدرك كارشنا سي ارشد از دانشگاه شريف مي باشند ، مجبور شديم هر روز از ساعت 8 صبح تا7 عصر در تلاش و تكاپو براي آماده سازي نشريه براي چاپ باشيم كه خوشبختانه پس از تلاش فراوان نشريه در موعد مقرر به چاپ رسيد.

نكته جالبي كه به آن برخورديم اين است كه شما در عين فعاليتها و دلمشغولي هاي بسيار كه به كار هر انجمن مربوط مي شد توانستيد مدارج بالاي تحصيلي را طي كنيد . آيا به نظر شما كار در انجمن علمي با تحصيل با رسيدن به مدارج بالا منافاتي دارد؟

متعجب خواهيد شد اگر بدانيد بنده سالي را كه آزمون كارشناسي ارشد داشتم (سال 82 ) دقيقا تا دو روز قبل از آزمون تا ساعت 7 شب درگير مسائل مربوط به انجمن و نشريه بوديم و در روزهاي عادي بنده از ساعت 8 صبح تا 7 شب در دانشگاه درگير كلاسهاي درسي وفعاليتهاي مربوط به انجمن بودم و شبها پس از استراحتي كوتاه از ساعت 23 تا 2بامداد به مطالعه مي پرداختم . خوشبختانه با توجه به آن شرايط سخت توانستم در كنكور كارشناسي ارشد همان سال پذيرفته و رتبه 66 را كسب نماييم  و سال بعد آقاي فيض پور رتبه 6 و آقاي استاد زاد رتبه 18را كسب كردند و در واقع يكي از افتخارات انجمن علمي فيزيك شيراز اين است كه اعضاي آن همواره توانسته اند رتبه هاي بالا را در آزمون كارشناسي ارشد و دكترا كسب كنند. با اين توصيف تصور نم يكنم كار در انجمن هاي علمي منافاتي با درس خواندن داشته باشد واين فعاليت هاي فوق برنامه در واقع تاثير مثبتي هم مي تواند داشته باشد و حتي سبب پيشرفت در درس خواندن شود، چون ذهن انسان را فعال تر و باز تر مي كند.

چشم انداز اتحاديه دانشجويان فيزيك را چگونه توصيف مي كنيد ؟

با توجه به تعاريفي كه در اساسنامه براي فعاليت هاي اتحاديه ذكر شده هدف از تشكيل اتحاديه به طور كلي ارتقاي سطح علمي دانشجويان فيزيك در دانشگاه ها و فراهم آوردن محيطي پويا از نظر علمي است تا در سايه آن دانشجويان و اساتيد اين رشته هر چه بيشتر و بهتر به توليد علم كه امروز به آرزوي دست نيافتني براي دانشگاه ها تبديل شده بپردازند.

دانشگاه لرستان را چگونه ديديد؟

دانشگاه را كه كاملا نديديم كه بتوانم در موردش نظربدهيم . اما دانشجويان انجمن فيزيك را بسيار فعال و پويا ديدم .من انتظار نداشتم چنين دانشگاهي كه اسم و رسم چنداني در ميان دانشگاه هاي بزرگ ندارد، چنين دانشجوياني داشته باشد . اميد است كه با توجه به پتانسيل قوي اين دانشجويان شاهد پيشرفت روز افزون اين دانشگاه باشيم .

جلسه امروز به نظر شما چطور بود  ؟

اين دومين جلسه اي است كه من به عنوان دبير حضور دارم. زماني كه بنده نسبت به جلسه قبل مقايسه ميكنم و با توجه به مقايسه اي كه دوستان ديگر با كليه جلسات گذشته داشتند تصور مي كنم كه اين جلسه از جلسات قبل پر بار تر بود و اين به چند دليل بود: يكي اين كه برنام جلسه از قبل تدوين شده بود . ديگر به دليل برنامه ريزي خوب ميزبان جلسه و اينكه دوستان نسبت به سرنوشت اتحاديه بسيار حساس شده بودند . اينكه بخواهيم نتيجه بگيريم تنها به عمل كردن اعضا به وظيفه خود در موعد مقرر بستگي دارد.

نظرتان راجع به ارتباط بين انجمن هاي علمي جيست ؟

در حال حاظر ارتباط قوي بين انجمن هاي علمي به جزجلسات اتحاديه وجود ندارد و يكي از اهداف اتحاديه انجمن هاي علمي سراسر كشور ،ارتباط بين انجمن هاي علمي داخل كشور و ايجاد ارتباط با دانشجوياني است كه خارج از كشور به تحصيل مي پردازند تا از اين طريق دست يابي و دانشچويان به اطلاعات علمي با سرعت بيشنر ي انجام شود.

در پايان از شما و دوستانتان در دانشگاه لرستان به خاطر برگزاري جلسه  كمال تشكر و قدرداني را دارم

                                                                                                                  ومن ا..توفيق

پرندگان مهاجر مي‌توانند ميدان مغناطيسي زمين را "ببينند" و از اين ميدان همانند قطب نما براي سفر در سراسر زمين بهره بگيرند.

به گزارش پايگاه اينترنتي رويترز، پژوهشگران آلماني براي اولين بار نشان دادند ياخته‌هاي عصبي در چشم كه نسبت به جهت‌يابي مغناطيسي حساس هستند از طريق يك مسير مغزي مخصوص به ناحيه جلويي مغز كه مسئول بينايي است مرتبط مي‌شود.

دانشمندان سالها پيش در مطالعات رفتاري ثابت كردند پرندگان از يك قطب نما مغناطيسي داخلي براي پيمودن سفرهاي ساليانه حماسي خود بهره مي‌گيرند.

اما نحوه عملكرد اين سامانه تاكنون ناشناخته مانده بود.

در تحقيقات جديد دومينيك هايرز و همكارانش از دانشگاه اولدنبرگ در آلمان سازوكار اين سامانه را در سطح آناتومي عصبي بررسي كردند كه مشخص شد راز اين توانايي در چشم پرندگان نهفته است.

مولكولهاي حساس به مغناطيس در چشم كه ‪ cryptochromes‬ناميده مي‌شوند ظاهرا گيرنده‌هاي نوري را بسته به جهت‌يابي ميدان مغناطيسي تحريك مي‌كنند.

اين امر بيانگر آن است كه پرندگان مهاجر ميدان مغناطيسي را به شكل الگوي ديداري درك مي‌كنند.

احتمالا اين الگو به صورت سايه يا نقطه نوري در ديد طبيعي پرنده قرار مي‌گيرد.

اين يافته‌ها براساس مطالعات آزمايشگاهي بر روي يك گونه پرنده مهاجر موسوم به سسك باغي (‪ (Garden Warbler‬است.

نتايج اين مطالعه در "‪"Public Library of Science journal PLoS ONE‬ منتشر شده است.

در اين مطالعه سسك باغي آلماني و روسي به اسارت گرفته شد و الگوهاي عصبي آنها بررسي شد كه در اين بررسي ارتباط مستقيم عملكردي بين سلولهاي شبكيه و ناحيه جلويي مغز بدست آمد.

سسك باغي كه تعداد آنها در سراسر جهان ‪ ۱۰‬ميليون قطعه برآورد مي‌شود در شمال اروپا زادو ولد مي‌كند و زمستان را در آفريقا به سر مي‌آورد.

بنا به گفته انجمن زمين شناسان ايالت متحده آمريكا، از دور عقربه مغناطيسي در آفريقا به اندازه ‪ ۰/۱‬درجه كم شده و ميدان مغناطيسي به نسبت قرن نوزدهم ‪ ۱۰‬درصد ضعيف تر شده است.

به گزارش ايرنا به نقل از ماهنامه علمي، آموزشي ، خبري سازمان زمين - شناسي و اكتشافات معدني كشور، با توجه به اين امر، اين سوال پيش مي‌آيد كه آيا ممكن است روزي ميدان مغناطيسي زمين از بين برود؟
در جواب اين سوال دانشمندان مي‌گويند با توجه به مطالعه مغناطيس در زمان‌هاي گذشته (‪ (paleomagnetism‬مي‌بينيم كه ميدان مغناطيسي دراعصار گذشته گاهي در حال افزايش و گاه در حال كاهش بوده و در واقع امروزه كره زمين بيشترين شدت ميدان مغناطيسي طول تاريخ خود را دارد.

هرگاه در نقطه‌اي از كره زمين مقداركميت‌هاي مغناطيسي(انحراف مغناطيسي، ميل مغناطيسي، مولفه افقي بردار مغناطيسي) به طور فاحشي با نقاط مجاورش فرق كند، در اصطلاح مي‌گويند ناهنجاري مغناطيسي اتفاق افتاده و احتمالا در آن نقطه از زمين، مخازن ارزشمندي از سنگ‌هاي معدن مغناطيسي مانند سنگ آهن وجود دارد.

استفاده از اين روش در كشف ذخاير معدني، بسيار مفيد است. معمولا مقدار سه كميت مغناطيسي طي روز و سال تغييرات جزئي دارند ولي گاهي اوقات در ميدان مغناطيسي و در نتيجه در مولفه‌هاي آن (سه كميت) به مدت شش يا ‪۱۲‬ ساعت تغييرات ناگهاني رخ مي‌دهد كه دراصطلاح به آن طوفان مغناطيسي مي‌گويند.

اين طوفانها معمولا هر ‪ ۱۱/۵‬سال تكرار مي‌شوند و بسيار جالب است پديده هايي مانند شفق‌هاي قطبي و لكه‌هاي خورشيدي و انتشار موجهاي راديويي نيز داراي دوره‌هاي ‪ ۱۱/۵‬ساله بوده كه نشان‌دهنده ارتباط ميان آنهاست.

                                            نور وزن دارد

                                             انحنای جهان

                                 فضاي خاي وجود ندارد

                                      شما را جايي نديده‌ام

زنده ياد دكتر محمود حسابي(1371 – 1281) فيزيكدان ايراني، در تهران زاده شد . پدر و مادرش از مردم تفرش بودند. خانوادهء او به كارهاي دولتي و سياسي اشتغال داشتند و آثار خدمات آباداني مانند قنات و مسجد از جد ايشان در تهران موجود است.

محمود چهار ساله بود كه پدربزرگش سفير ايران در عراق شد و همراه خانواده اش به بغداد رفت. پس از دو سال توقف در آن شهر با خانواده به دمشق رفتند و سال بعد به بيروت منتقل شدند. تحصيلات ابتدايي را در هفت سالگي در مدرسه فرانسوي بيروت آغاز كرد و در آن جا با زبان فرانسه آشنا شد. تحصيلات متوسطه خود را در كالج امريكايي بيروت گذراند و در سال 1299 شمسي ايسانس ادبيات و علوم خود را از دانشگاه امريكايي بيروت گرفت. در 19 سالگي درجه‌ي مهندسي راه و ساختمان را از دانشكده‌ي مهندسي بيروت دريافت كرد و بخشي از برنامه آموزشي پزشكي دانشگاه بيروت را نيز گذراند.

در 1303 پس از اخذ دانشنامه‌هاي ستاره‌شناسي و نجوم و زيست‌شناسي از دانشگاه امريكايي بيروت عازم فرانسه شد. در سال 1304 درجه‌ي مهندسي برق را از دانشكده‌ي برق ( اكول سوپريور دو الكتريسيته) و در 1305 مدرك تحصيلات معدن مدرسه‌ي عالي معدن پاريس را دريافت كرد. تحصيلات رسمي دكتر حسابي در سال 1306 با اخذ درجه‌ي دكتراي فيزيك از دانشگاه سوربن فرانسه خاتمه يافت.

 او در مدت تحصيل خود زبان هاي عربي، انگليسي، فرانسه و آلماني را آموخته بود به طوري كه مي توانست از نوشته هاي علمي و فني آن‌ها به خوبي استفاده كند . در ضمن تحصيل رسمي در چند رشته ورزشي از جمله شنا موفقيت‌هايي كسب كرد.